by Charlaine 

september 22, 2021

Title Banner without Sidebar

‘Was je handen, poets je tanden, spoel je mond, want zo blijf je fris en vrolijk en gezond’. Tijdens het tandenpoetsen zing ik dit liedje vaak voor mijn kinderen. De deal is; zolang ik zing poetsen we. Gezonde tanden, gezonde kinderen. 

Mondgezondheid en gezondheidsproblemen

Veel mensen zijn zich er in bepaalde mate van bewust dat de mondgezondheid een rol speelt bij de algehele gezondheid. Iedereen weet dat suikers de kans op het ontstaan van gaatjes vergoten en dat het poetsen van je tanden belangrijk is om gaatjes te voorkomen. 

Op je lichaam bevinden zich een enorme hoeveelheid bacteriën, schimmels en virussen. Dit wordt ook wel het microbioom genoemd. Wanneer er een overgroei is van bepaalde bacteriën, schimmels of virussen kan het microbioom uit balans raken, hierdoor kan dit tot ontstekingen leiden. Hierdoor kunnen er diverse lichamelijke en/of psychische klachten ontstaan. In de mond kan dit leiden tot periodontale ziekten, zoals gingivitis en parodontitis.

Inmiddels zijn er verschillende wetenschappelijke studies die aantonen dat er een verband is tussen de mondgezondheid en vele aandoeningen zoals; Alzheimer, insulineresistentie, diabetes, hart- en vaatziekten, ongewenste zwangerschapsuitkomsten – vroeggeboorte en ondergewicht -, luchtweginfecties, bacteriële longontstekingen, mond- en darmkanker, maagdarmaandoeningen en reumatoïde artritis. Onderstaande afbeelding geeft dit schematisch weer. 

Omdat veel van bovenstaande aandoeningen gedeelde risicofactoren hebben is het moeilijk vast te stellen of de mondgezondheid een oorzaak of een gevolg is. Wel wijzen onderzoeken uit dat een veel voorkomende tandvleesontsteking als gingivitis een onafhankelijke risicofactor is voor coronaire hartziekten(1). Daarnaast is er een link tussen ziekten als diabetes, hart- en vaatziekten en reumatoïde artritis, waardoor ontstekingswaarden chronisch verhoogd zijn (HS-CRP).

Laaggradige ontstekingen

Bij ongeveer 40-50% procent van de volwassen is er sprake van gingivitis. Hierbij is er sprake van ontstoken tandvlees. Gingivitis kan overgaan in parodontitis, in dit geval is er sprake van een uitbreiding van de ontsteking naar het kaakbot. 

Het lichaam heeft verschillende barrières die zorgen voor 1e lijns- afweer van schadelijke, ongewenste stoffen. Een aantal barrières zijn; longslijmvlies, darmslijmvlies, mondslijmvlies, KNO-gebied en het urineweg en voortplantingsstelsel. Deze barrières zorgen ervoor dat ontstekingen worden ‘uitgezet’, de zogenoemde anti-inflammatie (anti-ontsteking). Een infectie kost het lichaam veel energie. Het immuunsysteem probeert infectie te voorkomen en daarmee energie te besparen. 

Wanneer er sprake is van ontstoken tandvlees betekent dit dat je mondslijmvlies lek is. Hierdoor kunnen ongewenste stoffen als ziekteverwekkers en gifstoffen het lichaam binnenkomen en zich via de bloedbaan door het lichaam verspreiden. Chronische ontstekingen, zoals ontstoken tandvlees zorgen voor een voortdurende lichte activatie van het immuunsysteem. Hierdoor raakt het immuunsysteem overbelast, waardoor de energieverdeling binnen het lichaam uit balans raakt, het risico op verstoorde lichaamsfuncties neemt hierdoor toe. Voorbeelden hiervan zijn (vage) gezondheidsklachten zoals, het verlies van energie, psychische klachten, slaapproblemen, libido verlies, gewichtstoename en concentratieproblemen. Wanneer er sprake is van een chronisch overbelast immuunsysteem neemt daarnaast het risico op een ernstig verloop van een virusinfectie, zoals bijvoorbeeld een Corona infectie toe. 

Tanden poetsen versus handen wassen

Wanneer alle lichaamsbarrieres in balans zijn fungeren deze als 1e lijns-afweer. Een gezond lichaam is hierdoor in staat om ongewenste en schadelijke stoffen buiten de deur te houden, door deze tijdig te elimineren. Belangrijk is om het immuunsysteem af en toe te blijven uitdagen.

Op dit moment is er veel aandacht voor het wassen van je handen. In mijn ogen draait alles om balans. In het geval van balans is het af en toe achterwege laten van handen wassen juist een acute kortdurende stress prikkel die ervoor kan zorgen dat het lichaam juist gezonder wordt. Het af en toe activeren en daarmee uitdagen van je immuunsysteem zorgt voor een gezonde hormetische prikkel, waardoor je lichaam zichzelf versterkt. ‘What doesn’t kill you makes you stronger’. 

Alles heeft te maken met oorzaak en gevolg. Een ongezonde leefstijl zorgt voor disbalans in het lichaam. Het gevolg van disbalans in het lichaam, zorgt ervoor dat het wassen van je handen ‘noodzakelijker’ wordt en tegelijkertijd je immuunsysteem verzwakt. Een interessante paradox. Gelukkig zijn er heel veel mogelijkheden om je gezondheid te versterken. 

Maar ik leef gezond en toch heb ik bloedend tandvlees

De belangrijkste oorzaken van ontstoken tandvlees zijn:

– Roken

– Overmatige tandplak en tandsteen (dit voorkom je door vaker te poetsen en minder acellulaire koolhydraten te gebruiken)

– Diabetes (type 2 – laaggradige ontstekingen zijn een belangrijke oorzaak)

– Stress

– Genetische aanleg (met name in geval van parodontitis)

– Een niet goed werkend immuunsysteem

Belangrijk is om te achterhalen wat bij jou de oorzaak is van je klachten en deze vanaf de wortel aan te pakken. Indien er sprake blijft van klachten, neem dan contact op met de mondhygiënist.  

Hoe weet ik of er sprake is van ontstoken tandvlees?

Onderstaande afbeelding geeft visueel weer hoe je ontstoken tandvlees kunt herkennen.

www.brooklynheightsdental.com

Wil je weten of er bij jou sprake is van ontstoken tandvlees? De kwaliteit van je mondslijmvlies is gemakkelijk te testen door een ‘tandenstoker test’ uit te voeren. Je steekt hierbij een tandenstoker tussen twee ondertanden en drukt vervolgens op de bovenkant van de tandenstoker, waardoor je de tandenstoker op het tandvlees drukt. Doe dit op vier plaatsen en kijk of het tandvlees gaat bloeden (dit kan even duren). Wanneer het tandvlees gaat bloeden is de mondbarrière lek en lekken er ongewenste stoffen het lichaam in, waardoor laaggradige ontsteking wordt getriggerd. 

Dus wat kun je beter onthouden?
Bloedend tandvlees is een gevolg van ontstoken tandvlees. Dit zorgt voor een lekke mondbarriere waardoor ongewenste, schadelijke stoffen je bloedbaan kunnen bereiken en voor veel verschillende gezondheidsproblemen kan zorgen. Een chronische activatie van het immuunsysteem zorgt voor laaggradige ontstekingen. Laaggradige ontstekingen zijn één van de belangrijkste oorzaken van een ernstig verloop- en langdurige restklachten na een Corona infectie. Tevens is dit een belangrijke oorzaak van veel verschillende welvaartziekten. Alle reden dus om je tanden extra goed te poetsen. 

Wat kun je vandaag nog doen om je gezondheid te verbeteren?
– Poets in ieder geval twee keer per dag je tanden

– Flos dagelijks

– Vermijd roken

– Vermijd bij tandvleesontstekingen tijdelijk ijzer supplementen (deze voeden de groei van bacteriën) 

– Vermijd suikers en acellulaire koolhydraten (zoals brood, pasta, aardappelen, frisdrank)

– Zorg voor voldoende ontspanning

– Eet gefermenteerde voedingsmiddelen (voor herstel mondflora)

– Investeer wat meer in tandpasta i.p.v. in (antibacteriële) handgel. Dit kan bijvoorbeeld door eventueel een supplement met orale probiotica te gebruiken, tot het bloeden gestopt is en er geen sprake meer is van onaangename mondgeur of smaak.

Meer weten over jouw risico op laaggradige ontstekingen? Doe dan de gezondheidscheck

(1) Humphrey, L.L., Fu, R., BUckley, D. I., Freeman, M., & Helfand, M. (2008). Periodontal disease and coronary heart disease incidence

Over mij

Charlaine Meijer

Tijdens deze huidige gezondheidscrisis wordt het belang van een gezond lichaam pijnlijk duidelijk. Zieke mensen hebben namelijk maar één wens: 'gezond zijn'. In mijn ogen is gezondheid niet enkel de afwezigheid van ziekte, maar de aanwezigheid van vitaliteit.

Laat een reactie achter

Your email address will not be published. Required fields are marked

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}